Với nền tảng là dòng chảy lịch sử hào hùng cùng nền văn hóa tinh hoa đậm đà bản sắc, cộng đồng 54 dân tộc anh em trên cả nước đã và đang cùng nhau chung tay gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp. Điển hình là việc bảo tồn cũng như quảng bá nét đẹp đặc trưng của các loại trang phục cổ truyền đã lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Dưới đây là 5 dân tộc thiểu số có trang phục đặc sắc nhất trong cộng đồng người Việt, gói gọn những dấu ấn tinh hoa vô cùng độc đáo.
Dân tộc H’Mông
Do yếu tố truyền thống và độ khó cao nên thông thường, người H’Mông sẽ tự may toàn bộ trang phục từ chất liệu vải dệt thủ công. Trang phục của cả hai giới đều gồm 4 tone màu chủ đạo, bao gồm: xanh, trắng, đỏ và vàng, tạo cảm giác sinh động nhưng vẫn mượt mà, trầm ấm.
Ngày nay, phụ nữ H’Mông vẫn sử dụng trang phục truyền thống với điểm nhấn là áo bốn thân, váy xòe, tạp dề và khăn quấn. Các họa tiết trên áo váy đều được tạo hình cẩn thận, hài hòa với những món trang sức tinh xảo đi kèm như vòng cổ, khuyên tai, lắc hay và nhẫn,…
Ảnh: Internet
Trong khi đó, trang phục dành cho nam có phần đơn giản hơn đôi chút, bao gồm áo cánh ngắn, bốn thân hoặc năm thân và mặc cùng quần chân què ống rộng. Tương tự như phụ nữ, đàn ông H’Mông cũng có thói quen chít khăn hoặc đội mũ che đầu.
Dân tộc Mường
Được xem là biểu tượng của văn hóa cộng đồng, trang phục truyền thống của người dân tộc Mường luôn hàm ẩn một nét cuốn hút khó cưỡng, mang lại cảm giác trang nhã, hài hòa.
Ảnh: Internet
Theo tục lệ, một bộ trang phục hoàn chỉnh của phụ nữ Mường sẽ gồm có: áo ngắn, áo chùng, yếm lót, váy dài, bộ tênh (khăn thắt eo), khăn trắng chít đầu và đồ trang sức. Trong đó, các gam màu đơn sắc như nâu, trắng, đen, đỏ, hồng, xanh,… thường được sử dụng phổ biến hơn cả.
Tương tự, trang phục dành cho nam giới Mường là một loại áo cánh ngắn, mặc phủ kín mông, kết hợp cùng kiểu quần ống rộng và khăn thắt quần.
Dân tộc Khơ-me
Đối với người Khơ-me, trang phục truyền thống chính là một biểu hiện rõ nét cho văn hóa cộng đồng, do đó cần đảm bảo đầy đủ tính mỹ thuật, tâm linh cũng như tín ngưỡng. Bên cạnh áo quần thường nhật, người Khơ-me còn sở hữu vô số kiểu dáng trang phục đặc sắc – dành riêng cho những lễ hội hay sự kiện có ý nghĩa.
Ảnh: Internet
Nhìn chung, trang phục truyền thống của phụ nữ Khơ-me có kiểu dáng và họa tiết tương đối cầu kỳ, bao gồm khăn sbay, áo tầm vông cùng một chiếc xà rông quấn quanh thân dưới. Họ cũng đặc biệt ưa thích trang sức và những gam màu rực rỡ, ví dụ như đỏ, vàng, cam,… Đáng chú ý, người Khơ-me còn sở hữu kĩ thuật nhuộm màu vô cùng ấn tượng, giúp quần áo luôn sáng bóng và không bị bạc theo thời gian.
Nếu hình ảnh người phụ nữ Khơ-me vốn gắn liền với những bộ trang phục rực rỡ thì trái lại, đàn ông lại ăn vận tương đối đơn giản, gọn gàng. Khi ở nhà, nam giới thường ở trần và quấn xà rông, những dịp quan trọng hơn thì mặc áo quần bà ba hoặc sơ mi và quần âu để tăng thêm phần lịch sự.
Dân tộc Pà Thẻn
Dù không phổ biến như các dân tộc khác nhưng trang phục truyền thống của người Pà Thẻn lại nổi tiếng bởi tính nghệ thuật và mỹ học riêng biệt, in đậm dấu ấn văn hóa có một không hai.
Ảnh: Internet
Phụ nữ Pà Thẻn có cách kết hợp trang phục tương đối cầu kỳ, với sự kết hợp giữa áo tứ thân dài – bao gồm phần cổ V và sơ mi độc đáo; bên cạnh đó là váy mở dài, khăn đội đầu, khăn vấn tóc, thắt lưng và trang sức. Người Pà Thẻn chủ yếu sử dụng những gam màu nóng với sắc độ cao, ví dụ như đỏ, vàng, cam, xanh dương,… cộng hưởng cùng các họa tiết và hình khối cực kỳ sinh động.
Dân tộc Dao
Có thể nói, mặc dù đứng trước ảnh hưởng sâu đậm của quá trình giao thoa văn hóa song may mắn thay, cộng đồng người Dao vẫn giữ trọn được tính truyền thống đặc trưng trong nhiều khía cạnh – đặc biệt là trang phục cổ truyền.
Ảnh: Internet
Khác với các dân tộc đơn lẻ, mỗi nhóm (ngành) Dao lại sở hữu một kiểu trang phục truyền thống đặc trưng, với điểm nhấn là những gam màu sặc sỡ và họa tiết được thêu dệt tinh xảo, cầu kỳ. Một bộ quần áo đầy đủ sẽ bao gồm: khăn quấn đầu, áo tay dài, quần dài, thắt lưng và đồ trang sức. 5 màu sắc được ứng dụng phổ biến nhất là đen, vàng, trắng, xanh và đỏ, tạo thành những họa tiết độc đáo như cây vạn hoa, vết chân hổ,…
Với lòng tự hào dành riêng cho phục trang truyền thống, cộng đồng dân tộc thiểu số ở Việt Nam nói chung vẫn đang hoàn thành rất tốt sứ mệnh được thế hệ cha ông truyền lại, tiếp tục ứng dụng và tôn vinh các thiết kế đặc sắc trong đời sống và sinh hoạt thường ngày. Hi vọng rằng trong tương lai, trang phục cổ truyền sẽ vẫn là một nét đẹp không thể thiếu, in đậm màu sắc văn hóa đa dạng, tinh hoa.
Huyền Long.
